Mostrar mensagens com a etiqueta Poesia Galiza. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta Poesia Galiza. Mostrar todas as mensagens

sexta-feira, 26 de outubro de 2018

[0331] Luz Pozo Garza, o feminismo na poesia galega


Nascida em Ribadeo, Lugo, em 1922, de seu verdadeiro nome Dolores Elvira Pozo Garza, é uma veterana das letras galegas. Professora e poeta bilingue. O pai, membro da Izquierda Republicana, foi preso pelos falangistas duante a Guerra Civil de Espanha e o irmão foi morto na frente de Jaca. Viveu durante algum tempo em Marrocos (Larache). Fundadora da revista “Nordés” e promotora da revista “Clave Orion”. Poemário marcadamente feminista.


ANXOS CON PATÍNS BRANCOS NA PRAZA DE O GROVE

Andei as rúas doutros anos na vila mariñeira
Os vieiros que circunvalan espacios misteriosos

Meditei na ponte veneciana
No camiño iniciático
que leva á illa do tesouro
inda por descubrir

Por debaixo pasaban as ondas coma a vida
musitaban as aves as puras letanías
dunha levitación non aprendida

En procura de ti
xurdía a cegadora presencia da Lanzada
en liñas sinuosas que se ofrecen intactas
coma unha harpa
que fire o corazón de emoción sideral
Mística

Soaban as palabras de amor e mais a morte
Non aprendín aínda a escoitalas sen pranto?

?pero ninguén me viu chorar
agás dúas meniñas na praza do concello
cando lía eu a prensa
na apoiatura dun bloque de granito tallado:

Viñeron xunta min
Con patíns brancos
Con palabras purísimas de rula
Con ollos de solsticio
Con esguince de arcanxos
Con azas a porfía?

Un Anxo iniciativo. Outro moderador
Preguntáronme o nome
Preguntáronme a tabla de multiplicar
Os ríos de España
As fontes de enerxía

(Non sei se me aprobaron)

Dixéronme que viñan onda min porque me vían igual ca/
rula solitaria: ?si no es la tortolica que está
viuda y con dolor?

Non sabían os anxos
que estou aprendendo a vivir?


AGORA QUE REGRESA A PRIMAVERA

Agora que regresa a primavera
por riba de Seivane nas terras de Abadín
e vai deixando sámago nos bimbios.

Agora que retornan as floracións antigas
e unha bris delicada fragmento de escritura
vai liberando a alma.

Agora me decato da presencia do amigo
cando as aves concertan o equinoccio celeste
e os bois en Lamanide
levan na cornamenta unha roda solar.

Atrás quedou a aldea
a páxina purísima escrita en neve
o principio da patria
a pureza inocente que respiran os nenos
e dá tempero a alma.

¿Lémbraste, meu amigo?
A luz deixaba formas de saudade
e a frescura das pedras
podía modular os ámbitos do río
lámina impresionista na mañá fuxidía.
Era o tempo
en que as rapazas novas apañaban nos fieitos.

Lembraraste ás vegadas da mudanza das follas
dos espacios marcados por unha chuvia límpida
da textura da frol rosada das silveiras
da imprecisa distancia que vai da vida á morte
aló por Vilarente.
O serán descendía coma un palio
sobre das terras de Mondoñedo
no tempo dos hexámetros latinos.

Era a consagración da primavera
na materia das árbores na ledicia do vértigo
na memoria das églogas:
Silvestrem tenui Musam meditaris avena.
Viña a palabra nova
na fábula do amor no principio da música
no esplendor imprevisto das maceiras.
Chegaría unha carta de Virxilio:
Sunt nobis mitia poma.

Fuxían as escuras peonías
lonxe do corazón adolescente:
Aínda non entraras nos palafitos da morte.

domingo, 7 de outubro de 2018

[0248] Miguel Anxo Fernán-Vello e as novas gerações galegas

Nasceu em Cospeito (Galiza), em 1958.

Político, editor, escritor, dramaturgo, poeta e deputado de Espanha.

Foi distinguido com o Prémio Modesto R. Figueiredo de 1981, Esquio de Poesia de 1985, o Prémio da Crítica de Poesia Galega de 1985 e 2004, o Prémio Martin Codax de 1996, o Prémio Miguel González Garcés de 2004 e o Prémio de Poesia Afundación de 2015. 

Membro da Associação de Escritores em Língua Galega e da Associação Galega da Língua, fundou a editora Espiral Maior e as revistas “Cen Augas” e “Agália".



AEROPORTO

Toda viaxe é corpo e ten algo de esperanza,
de resplandor secreto.
No oficio de vivir, coas súas vellas rutinas,
aínda nace nos días
a flor transparente da sorpresa
e todo horizonte borra a dor.
Deixamos atrás o peso azul da sombra
e as voces repetidas que se esvaen no baleiro,
as teimosas consignas que o tempo e o costume
condenaron a ser confuso rito,
patético destino.

Toda viaxe, ao cabo, é fuxir de nós mesmos,
saír do labirinto desviado da sorte,
sentir a chama limpa do futuro na fronte.
Por iso agora, minutos antes de partir,
sentimos como treme no sangue
unha raíz estraña,
talvez o eco dunha antiga ledicia,
a exhalación punxente dos praceres perdidos,
acaso aquel amor que nunca foi.
Os fíos da memoria átanse agora súbitos
e hai imaxes que doen,
xestos que aínda regresan,
corpos grises na néboa,
accidentes da vida,
restos dunha paixón.

¿Por que agora o recordo planifica o seu golpe
de impensada acedume e quebrado perfil?

Toda viaxe é un signo que se acende no vento
e xa estamos dispostos, xa non hai volta atrás,
xa nos están chamando pola megafonía,
e outra vida se anuncia, outro alento, outra voz,
e levamos acesa unha estrela no corpo,
a vibración dos días como un segredo, un triunfo;
a duración que espera para ser no porvir,
e a palabra aínda dentro como lúcida brasa
que invade o pensamento cando a nave partiu,
e xa lonxe, na altura, na cegadora luz,
no ar que suspende o mundo:
a purificación.


FASCINACIÓN DO TURISTA

Se hai un lugar que brilla no futuro
está dentro e fóra da pel
e o horizonte é un fío de luz que nos alimenta,
porque somos o seu tremor e a súa fonte,
a súa lámpada acesa no pensamento.

¿Quen saberá quen somos, aquí,
medindo a vibración feliz do tempo,
sabéndonos nun corpo
que nos descubre agora lonxe de nós,
perdidos no corazón dos días?

Toda a brisa que sentimos na fronte
é o mar que soñamos,
a fenda iluminada da lonxanía,
a aura perfecta de esperanza.

E levamos nos ollos a duración dun desexo
que nos consume:
o mundo
e o seu signo diario, o seu tránsito vivo,
metáfora que somos
entre o día e a noite,
vivir
na ocupación do límite,
na patria cega do destino.

Se hai un lugar que brilla no futuro
sentimos outra forma construída nos soños,
e sentimos a sede dunha ficción continua
—a viaxe é un corpo que xa nunca regresa—,
pois nós mesmos viaxamos contra unha estrela estraña,
no territorio impuro que por veces nos vence,
individuos sen nome, estranxeiros sen alma,
na aventura prevista, na efémera rutina,
cando a vida se adianta no seu verbo azaroso,
travesía que encarna a curva da soidade,
círculo que retorna no recordo ferido,
—quen son eu, que desexo—
cando a vida se anula no derradeiro mapa,
cando xa somos rostros que non confirman nada,
convertidos en dúbida, xa sen porto seguro,
nas cidades do exilio, no temor invisíbel,
cando xa non sabemos desmentir o extravío,
cando somos o asombro do noso propio xesto,
a condición secreta que borrou o pasado,
cando todo se extingue entre nostalxia e fábula,
e cando somos carne esquecida na néboa,
como espectro vulgar que se estraña a si mesmo
ou espello de imaxes deformadas e ausentes,
a experiencia volátil de existir nun horario
sen tocar terra nunca, sen entrar no misterio,
só vivindo na páxina dun deserto somnámbulo,
sen saber o camiño,
finalmente na sorte
de non ser
ou ser algo,
cando non hai certezas nin promesas á vista,
porque estamos aínda nas luces do solpor,
na fronteira que nos condena ao punto incerto da noite,
devorados
paso a paso
pola nosa propia natureza.


AURA

Entre tanto fluxo das horas que tremen no futuro
e un corazón que foxe de nós co seu peso de espectro,
instante medido na inmediata estrañeza da carne,
como a arte de respirar un penetrante abismo
ou metáfora ingrávida que florece no corpo.

Aparece no escenario dos ollos unha liña de febre,
as árbores brillantes do entresoño,
e unha voz amarela usa a vertixe contra a sombra,
rapto do ar e lingua acesa da chuvia.

Porque virá o verbo que pronuncia o espello,
a gravura da transparencia como un oficio da imaxinación,
o astro devorador do tempo.

Cando se inflame o alcol vermello das rosas,
irrepetíbel sangue,
maré estremecida
na lonxanía.

quarta-feira, 26 de setembro de 2018

[0203] Manuel Curros Enriquez, um dos expoentes do "Rexurdimento galego"

Manuel Curros nasceu e Calenova (Ourense) em 1851 e faleceu Havana, Cuba, em 1908. Foi um dos principais poetas do “rexurdimento galego”. Filho de uma família fortemente tradicionalista, com ela rompeu ainda novo, fez-se jornalista (correspondente de guerra) republicano. Acompanhou a guerra carlista no País Basco onde foi ferido (1875). Anticlerical, foi perseguido pelo bispo de Ourense, excomungado, preso e condenado a dois anos de cadeia. Acabou por se exilar em Cuba, onde fundou a revista “Tierra Gallega” e defendeu a causa da independência cubana.


CANTIGA

No xardín unha noite sentada
ó refrexo do branco luar,
unha nena choraba sin trégolas
os desdés dun ingrato galán.
I a coitada entre queixas decía:
“Xa no mundo non teño ninguén,
vou morrer e non ven os meus ollos
os olliños do meu doce ben”.
Os seus ecos de malenconía
camiñaban nas alas do vento,
i o lamento repetía:


“¡Vou morrer e non ven ó meu ben!”

Lonxe dela, de pé sobre a popa
dun aleve negreiro vapor,
emigrado, camiño de América
vai o probe, infelís amador.
I ó mirar as xentís anduriñas
cara a terra que deixa cruzar:
“Quen pudera dar volta -pensaba-,
quen pudera convosco voar!…”
Mais as aves i o buque fuxían
sin ouír seus amargos lamentos;
sólo os ventos repetían:


“¡Quen pudera convosco voar!”

Noites craras, de aromas e lúa,
desde entón ¡que tristeza en vós hai
prós que viron chorar unha nena,
prós que viron un barco marchar!…
Dun amor celestial, verdadeiro,
quedou sólo, de bágoas a proba,
unha cova nun outeiro
i on cadavre no fondo do mar.

domingo, 23 de setembro de 2018

[0178] Eduardo Pondal, o bardo de Bergantiños

Nascido em 1835 em Ponteceso, em A Coruña, e falecido na cidade de A Coruña em 1917, Eduardo Maria González-Pondal e Abende foi um dos vultos do Renascimento Galego. 

Médico e poeta regionalista, esteve ligado, em Santiago de Compostela, ao movimento estudantil que propugnava pela afirmação do galeguismo. 

Com Rosalía de Castro, destaca-se na assunção do galego como língua literária. 

Poeta da liberdade, conhecido pelo “bardo de Bergantiños”, cantando o suposto passado céltico, tornou-se a voz oficial do chamado “ressurgimento galego”.

OS PINHEIROS (HINO DA GALIZA)

Que dim os rumorosos
na costa verdecente,
ao raio transparente
do plácido luar? Que dim as altas copas
de escuro arume harpado
co seu bem compassado
monótono fungar? Do teu verdor cingido
e de benignos astros,
confim dos verdes castros
e valoroso clã, não dês a esquecimento
da injúria o rude encono;
desperta do teu sono
Fogar de Breogám. Os bons e generosos
a nossa voz entendem
e com arroubo atendem
o nosso rouco som, mas só os ignorantes
e férridos e duros,
imbecis e obscuros
não nos entendem, não. Os tempos são chegados
dos bardos das idades
que as vossas vaguidades
cumprido fim terão; pois, onde quer, gigante
a nossa voz pregoa
a redenção da boa
Nação de Breogám. Teus filhos vagorosos
em que honra só late,
a intrépido combate
dispondo o peito vão;
sê, por ti mesma, livre
de indigna servidume
e de oprobioso alcume,
região de Breogám.
À nobre Lusitânia
os braços tende amigos,
aos eidos bem antigos
com um pungente afã;
e cumpre as vaguidades
dos teus soantes pinos
duns mágicos destinos,
ó, grei de Breogám!
Amor da terra verde,
da verde terra nossa,
acende a raça briosa
de Ousinde e de Frojão;
que lá nos seus garridos
justilhos, mal constreitos,
os doces e alvos peitos
das filhas de Breogám;
que à nobre prole ensinem
fortíssimos acentos,
não mólidos conceitos
que às virgens só bem estão;
mas os robustos ecos
que, ó pátria!, bem recordas
das sonorosas cordas
das harpas de Breogám.
Estima não se alcança
com vil gemido brando;
qualquer requer rogando
com voz que esquecerão;
mas com rumor gigante,
sublime e parecido
ao intrépido sonido
das armas de Breogám.
Galegos, sede fortes,
prontos a grandes fatos;
aparelhai os peitos
a glorioso afã;
filhos dos nobres celtas,
fortes e peregrinos,
luitai pelos destinos
dos eidos de Breogám.

quinta-feira, 30 de agosto de 2018

[0021] Álvaro Cunqueiro e a poesia galega actual

Álvaro Cunqueiro Mora, uma das referências da literatura galega do século XX, nasceu em Mondoñedo em 1911 e faleceu em Vigo, em 1981.

Poeta, novelista, dramaturgo, jornalista a gastrónomo, apoiou os republicanos durante a Guerra Civil de Espanha. Quando esta terminou, com a vitória franquista, teve que se esconder, vivendo uma semi-clandestinidade. Da sua vasta obra, grande em galego, um poema:

TAMBÉM O MAR, HOJE

Também o mar, hoje
tem a alma plena de maturidade.
Se o escuto, a adolescência
na transparência do ar
enche-se de fragmentos de vésperas
e de intactas navegações obscuras.
Assim. Mais além. Agora há sombra:
Não te dói o canto
- morna redondeza do beijo preciso –
do sol na sombra?

sábado, 25 de agosto de 2018

[0006] O novo "Ressurxe" galego: Manuel Maria, "poeta de Lugo"


Manuel Maria (de seu nome completo Manuel Maria Fernandez Teixeira) foi um poeta e escritor galego que sempre se bateu pela causa da sua Galiza. Herdeiro do idioma de Rosalia de Castro, o meu amigo Manuel Maria foi firme voz contra a ditadura assassina de Francisco Franco – recordo-o dos tempos da clandestinidade, quando ele era um dos responsáveis pela Union do Pobo Galego, UPG. Fica em galego um dos seus poemas.

CANCIÓN DE CLARIDADE DAS PALABRAS

A palabra é a única chave que abre
a nossa intimidade e pon, à luz
do sol e do luar,
a choida soedade mais escura. 
A palabra nomea e cria as cousas,
pon orde no mundo
e harmoniza toda a creación.
Cando prostituímos a palabra
estamos invocando ó demoníaco.
E se deixamos morrer unha palabra
o universo enteiro
dóese de orfandade e desamparo.