Mostrar mensagens com a etiqueta Memória Espanha. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta Memória Espanha. Mostrar todas as mensagens
domingo, 25 de novembro de 2018
[0443] Aurelio Aguirre, o romantismo regionalista galego
Nasceu em Santiago de Compostela em 1833 e faleceu em La Coruña em 1858. Morreu muito jovem, vítima de afogamento na praia. Combateu pelos republicanos no levantamento de 1854.
A LOS OJOS DE UNA HERMOSA
Bella es la luz de la argentada luna
cuando en noche serena y silenciosa,
pura, dulce y suave cual ninguna
atraviesa el espacio presurosa.
Es bella la rosada y fresca tinta
con que apacible la risueña aurora,
las mustias yerbas y las flores pinta,
los altos montes y los valles dora.
Bellos del sol también son los destellos
que al Universo pródigo regala,
la rosa y el clavel también son bellos
si al mundo enseñan matutina gala.
Pero existe otra luz más pura y bella
que el fuego y brillantez del sol minora; a
nte ella pierde su fulgor la estrella,
ante ella es triste la naciente aurora.
Mas, ¿dónde está esa luz?, ¿dónde?..., ¿qué es de ella?
¿Do brilla con su faz deslumbradora?:
Solo en tus ojos, Marcelina hermosa,
se concentra esa luz tan poderosa
EPIGRAMA
Le preguntó a una casada
un astuto tejedor:
¿cómo estás desfigurada,
y es pálido tu color?
Con acento dolorido,
ella contestó: -señor,
desde que tengo marido,
nunca lo tuve mejor.
quinta-feira, 22 de novembro de 2018
[0436] Eduardo Pondal, o bardo de Bergantiño
Eduardo María González-Pondal y Abente nasceu em Ponteceso em 1835 e faleceu em La
Coruña em 1917. Médico e poeta, do seu livro “Queixume dos Pinos” – fundamental
para a cultura galega – foram retiradas as primeiras estrofes do hino da
Galiza. Nos seus tempos de estudante em Santiago de Compostela integrou a
tertúlia do Liceu de San Agustin”, incubadora do “Resurgimento Galego”.
Influenciado pelo britânico “ossianismo”, Pondal fez-se o poeta da liberdade e
extrénuo apologista do nacionalismo, invocando um mítico pasado céltico.
Retiramos do seu livro “Queixume dos Pinos” três dos seus poemas de referência.
4
Muitas veces nos matos nativos,
No crepúsculo fusco e calado,
S' escuita das aves,
O rápido paso;
Das aves aquelas,
Do pico tamaño,
Que sóon retirarse
Dos rudos traballos,
D' escollos e prayas
Do fero Oceáno;
E van en ringleira,
Gritando e voando;
En demanda das illas Sisárgas,
Seu noto reparo.
Ah! quen fora com' elas tan libre!
Cautivo do barro,
Con fonda tristura,
Dixérase o bardo,
Que soña antr' as uces,
Co tempo pasado,
Que fora tan libre,
Fugindo do trato,
Falaz, inseguro,
Dos nécios humanos!
Quen poidera vivir coma elas,
Nas prayas e bancos,
Nos baixos e furnas,
Nas sirtes e fachos,
Nos seos esquivos
Dos feros peñascos
13
Meniña, rapaza nova,
Ou rosa de Corcoésto;
Que te brandéas con grácia,
Os doces sopros do vento:
S' hé certo que por tí vivo
S' hé certo que por tí peno;
Se tan doce é dadivosa,
Como dín que és, hé certo;
Cúrame, ou rapariga,
Estas suidades que teño:
Estas suidades da alma,
De non sei qué, que padezo;
Ti tés dos meus males a doce manciña,
Ou rosa de Corcoésto
19
Paroleira anduriña,
Sobr' o balcon pousada,
Singela vïageira,
Chea de doce gracia;
Do rei Teréo esposa,
Triste d'antiga mágoa:
Suspende, oh vaga Prógne,
Tua quéixosa charla;
Non cantes mais, o pico
Cobixa baixo d' ala;
E do teu longo canto,
Un pouquiño descansa.
Non turbes da formosa,
A sosegada cámara,
Ca tua canzon, q' acaso,
Fala d' ardente Africa:
Oh! permite que durma,
Do amor fatigada,
Baixo dos ledos prégues,
Do pabellón de grana:
Non despértel' os ecos
Que repousan en calma,
—Pol-a espléndida e rica teitume,
Antre das follas anchas.
domingo, 4 de novembro de 2018
[0369] Antonio Machado, o poeta republicano
Antonio Cipriano José Maria y Francisco de Santa Ana Machado Ruiz, de seu nome completo, nasceu em Sevilha em 1875 e faleceu em Collioure (nos Pirinéus franceses) em 1939. Foi um dos grandes poetas do modernismo espanhol que o falangismo forçou a fugir do seu país, depois de o colocar em regime de residência fixa em Barcelona. Pertenceu á chamada Geração de 98. Viveu em várias cidades de Espanha durante a Guerra Civil, procurando escapar aos combates. Com a derrota, refugiou-se em Paris. De regresso a Madrid, foi expulso pelos franquistas.
LA SAETA
¿Quién me presta una escalera,
para subir al madero
para quitarle los clavos
a Jesús el Nazareno?
Saeta popular
¡Oh la saeta, el cantar
al Cristo de los gitanos,
siempre con sangre en las manos
siempre por desenclavar!
¡Cantar del pueblo andaluz
que todas las primaveras
anda pidiendo escaleras
para subir a la cruz!
¡Cantar de la tierra mía,
que echa flores
al Jesús de la agonía,
y es la fe de mis mayores!
¡Oh, no eres tú mi cantar!
¡No puedo cantar, ni quiero,
a ese Jesús del madero,
sino al que anduvo en el mar!
EL POETA
Maldiciendo su destino
como Glauco, el dios marino,
mira, turbia la pupila
de llanto, el mar, que le debe su blanca virgen Scyla.
Él sabe que un Dios más fuerte
con la sustancia inmortal está jugando a la muerte,
cual niño bárbaro. Él piensa
que ha de caer como rama que sobre las aguas flota,
antes de perderse, gota
de mar, en la mar inmensa.
En sueños oyó el acento de una palabra divina;
en sueños se le ha mostrado la cruda ley diamantina,
sin odio ni amor, y el frío
soplo del olvido sabe sobre un arenal de hastío.
Bajo las palmeras del oasis el agua buena
miró brotar de la arena;
y se abrevó entre las dulces gacelas, y entre los fieros
animales carniceros...
Y supo cuánto es la vida hecha de sed y dolor.
Y fue compasivo para el ciervo y el cazador,
para el ladrón y el robado,
para el pájaro azorado,
para el sanguinario azor.
Con el sabio amargo dijo: Vanidad de vanidades,
todo es negra vanidad;
y oyó otra voz que clamaba, alma de sus soledades:
sólo eres tú, luz que fulges en el corazón, verdad.
Y viendo cómo lucían
miles de blancas estrellas,
pensaba que todas ellas
en su corazón ardían.
¡Noche de amor!
Y otra noche
sintió la mala tristeza
que enturbia la pura llama,
y el corazón que bosteza,
y el histrión que declama
Y dijo: Las galerías
del alma que espera están
desiertas, mudas, vacías:
las blancas sombras se van.
Y el demonio de los sueños abrió el jardín encantado de
ayer. ¡Cuán bello era!
¡Qué hermosamente el pasado
fingía la primavera,
cuando del árbol de otoño estaba el fruto colgado,
mísero fruto podrido,
que en el hueco acibarado
guarda el gusano escondido!
¡Alma, que en vano quisiste ser más joven cada día,
arranca tu flor, la humilde flor de la melancolía!
CANTE HONDO
Yo meditaba absorto, devanando
los hilos del hastío y la tristeza,
cuando llegó a mi oído,
por la ventana de mi estancia, abierta
a una caliente noche de verano,
el plañir de una copia soñolienta,
quebrada por los trémolos sombríos
de las músicas magas de mi tierra.
... Y era el Amor, como una roja llama...
?Nerviosa mano en la vibrante cuerda
ponía un largo suspirar de oro
que se trocaba en surtidor de estrellas?.
... Y era la Muerte, al hombro la cuchilla,
el paso largo, torva y esquelética.
?Tal cuando yo era niño la soñaba?.
Y en la guitarra, resonante y trémula,
la brusca mano, al golpear, fingía
el reposar de un ataúd en tierra.
Y era un plañido solitario el soplo
que el polvo barre y la ceniza avienta.
sábado, 3 de novembro de 2018
[0366] Xozé Filgueira Valverde, uma referência do galeguismo
Nascido em Pontevedra em 1906 e em Pontevedra falecido em 1996, Xosé Fernando Filgueira Valverde foi escritor neotrovadoresco, arqueólogo e político galego que ficou conhecido como “o vello profesor” (o velho professor”). Director do Instituto Padre Sarmiento de Estudios Gallegos e do Museu de Pontevedra, foi também Presidente do Consejo de la Cultura Gallega. Referência do galleguismo, encabeçou a chamada “direita galeguista”, colaborando com o franquismo durante a Guerra Civil de Espanha, chegando a ser alcalde de Pontevedra.
CANCIÓN DEL MAR IN MODO ANTICO
Porque non seca a morte a fonte das cantigas
eu vos chamo, segreles, que veñades cantar
onde os verdes loureiros gardan vellas ermidas,
cabo das sabias ondas sulcadas do luar,
das insuas da ribeira nun antigo lugar,
¡San Cremenço do mar!
Porque non tolla o frío o albre dos cantares
eu vos digo, rapazas, que vaiades bailar
onde os gayos loureiros quecen fríos fogares,
cabo das tolas ondas, cando o sol vai raiar,
das insuas da ribeira no máis ledo lugar,
¡San Cremenço do mar!
quinta-feira, 1 de novembro de 2018
[0354] Juan Ramón Jiménez, a voz que o falagismo não calou
Juan Ramón Jiménez Mantecón nasceu em Moguer (Andaluzia) em 1881 e faleceu em San Juan de Puerto Rico em 1958. Poeta español, ganhou o Prémio Nobel da Literatura em 1956. Estudou em Huelva e Sevilha. Razões de saúde e a falencia familiar obrigaram-no a ingresar em diferentes sanatórios. Foi um dos fundadores da revista literaria “Helios”, director das Edições da Residência de Estudantes, em Madrid. director literário da Editorial Calleja. Encabeçou o movimiento de renovação poética espanhol de fins da década de 10 do século pasado e tornou-se uma das referências da chamada Geração de 27. Apoiou a causa republicana na Guerra Civil de Espanha, o que o obrigou a exilar-se em Washington, depois em Cuba, Miami, de novo em Washington, Argentina, Uruguai e, finalmente, Puerto Rico: sua casa em Madrid foi saqueada pelos falangistas.
PÁJARO DEL ALMA
Pájaro del agua
¿qué cantas, qué encantas?
A la tarde nueva
das una nostalgia
de eternidad fresca,
de gloria mojada.
El sol se desnuda
sobre tu cantata.
¡Pájaro del agua!
Desde los rosales
de mi jardín llama
a esas nubes bellas,
cargadas de lágrima.
Quisiera en las rosas
ver gotas de plata.
¡Pájaro del agua!
Mi canto también
es canto de agua.
En mi primavera,
la nube gris baja
hasta los rosales
de mis esperanzas.
¡Pájaro del agua!
Amo el son errante
y azul que desgranas
en las hojas verdes,
en la fuente blanca.
¡No te vayas tú,
corazón con alas!
Pájaro del agua
¿qué encantas, qué cantas?
EL POETA A CABALLO
¡Qué tranquilidad violeta
por el sendero a la tarde!
A caballo va el poeta...
¡Qué tranquilidad violeta!
La dulce brisa del río,
olorosa a junco y agua,
le refresca el señorío...
La brisa leve del río.
A caballo va el poeta...
¡Qué tranquilidad violeta!
Y el corazón se le pierde,
doliente y embalsamado,
en la madreselva verde...
Y el corazón se le pierde.
A caballo va el poeta...
¡Qué tranquilidad violeta!
Se está la orilla dorando.
El último pensamiento
del sol la deja soñando...
Se está la orilla dorando.
¡Qué tranquilidad violeta
por el sendero, a la tarde!
A caballo va el poeta...
¡Qué tranquilidad violeta!
LA MUERTE ES EL REPOSO
La muerte es el reposo,
del día de la vida;
para que despertemos descansados
en el día total del infinito.
YO ME MORIRÉ
Yo me moriré, y la noche
triste, serena y callada,
dormirá el mundo a los rayos
de su luna solitaria.
Mi cuerpo estará amarillo,
y por la abierta ventana
entrará una brisa fresca
preguntando por mi alma.
No sé si habrá quien solloce
cerca de mi negra caja,
o quien me dé un largo beso
entre caricias y lágrimas.
Pero habrá estrellas y flores
y suspiros y fragancias,
y amor en las avenidas
a la sombra de las ramas.
Y sonará ese piano
como en esta noche plácida,
y no tendrá quien lo escuche
sollozando en la ventana.
sábado, 27 de outubro de 2018
[0337] Luís Pimentel, poeta galego do abismo interior
De nome completo Luís Benigno Vázquez Fernández-Pimentel, nasceu em Lugo em 1895 e faleceu na mesma cidade em 1958.
Médico e destacado poeta galego da Geração de 27, foi também artista plástico e músico.
A sua escassa obra editada, considerada fundamental para a literatura galega contemporânea, tem traços que a podem identificar com o modernismo então em voga.
São de sua autoria os livros "Triscos" (1950) e "Sombra do Aire na Herba (1959, em língua galega).
São de sua autoria os livros "Triscos" (1950) e "Sombra do Aire na Herba (1959, em língua galega).
ENTERRO DO NENO POBRE
Punteiros de gaita
acompañabano.
O pai de negro;
no mar, unha vela
branca.
Os amiguiños levabano.
Non pesaba nada.
Abaixo, o mar;
o camiño no aire
a mañá.
Il iba de camisa limpa
e zoquiñas brancas.
Os amiguiños levabano.
Non pesaba nada.
CUNETAS
¡Outra vez, outra vez o terror!
Un dia e outro dia,
en campás, sen protesta.
Galicia ametrallada nas cunetas
dos seus camiños.
Chéganos outro berro.
Señor ¿que fixemos?
-Non fales en voz alta-
¿Ata cando durará este gran enterro?
-Non chores que poden escoitarte.
Hoxe non choran mais que os que aman a Galicia-
¡Os milleiros de horas, de séculos,
que fixeron falta
para facer un home!
Teñen que encher ainda
as cunetas
con sangue de mestres e de obreiros
Lama, sangue e bágoas nos sulcos
son semente.
Docemente chove.
Enviso, arrodeame unha eterna noite.
Xa non terei palabras pra os meus versos.
Desvelado, pola mañá cedo
Baixo por un camiño.
Nos pazos onde se trama o crime
Ondean bandeiras pingando anilina.
Hai un aire de pombas mortas.
Tremo outra vez de medo.
Señor, isto é o home.
Todas as portas están pechadas.
Con ninguen podes trocar teu sorriso.
Nos arrabais
bandeiras batidas e esfarrapadas.
Deixa atrás a vila.
Ti sabes que todos os dias
hai un home morto na cuneta
que ninguén coñece ainda
Unha muller sobre o cadaver do seu home
Chora.
Chove.
¡Negra sombra, negra sombra!
Eu ben sei que hai un misterio na nosa terra,
Mais alá da neboa,
Mais alá do mar,
Mais alá da chuvia,
Mais alá do bosque
¿RECORDÁIS?
Hace tiempo ya,
he tirado la carga de libros
de falsos poetas.
Dos libros llevaba
para el regreso del sueño.
No os diré
quiénes eran los poetas.
Dos poetas esperaban
Temblorosos mi regreso
sexta-feira, 19 de outubro de 2018
[0298] Fernando Echevarría, o neo-barroquismo
Fernando Ferreira Echevarria, poeta luso-espanhol nascido em Cabezón de la Sal em 1929. Veio muito novo para Portugal, onde estudou. Perseguido pelo regime salazarista, exilou-se em Paris e depois na Argélia, fixou-se em Espanha (formando-se em Teologia). Professor e poeta, escreveu sempre em português. Identifica-se com o neo-barroquismo. Entre outros, recebeu o Grande Prémio de Poesia do PEN Clube Português de 1981, o Grande Prémio de Poesia da APE de 1991, o Prémio António Ramos Rosa, o Prémio da Fundação Luís Miguel Nava, o Prémio D. Dinis e o Prémio Literário do Casino da Póvoa de 2015.
A SOLIDÃO É SEMPRE FUNDAMENTO DA LIBERDADE
A solidão é sempre fundamento
da liberdade. Mas também do espaço
por onde se desenvolve o alargar do tempo
à volta da atenção estrita do acto.
Húmus, e alma, é a solidão. E vento,
quando da imóvel solenidade clama
o mudo susto do grito, ainda suspenso
do nome que vai ser sua prisão pensada.
A menos que esse nome seja estremecimento
— fruto de solidão compenetrada
que, por dentro da sombra, nomeia o movimento
de cada corpo entrando por sua luz sagrada.
A VELHICE É UM VENTO
A velhice é um vento que nos toma
no seu halo feliz de ensombramento.
E em nós depõe do que se deu à obra
somente o modo de não sentir o tempo,
senão no ritmo interior de a sombra
passar à transparência do momento.
Mas um momento de que baniram horas
o hábito e o jeito de estar vendo
para muito mais longe. Para de onde a obra
surde. E a velhice nos ilumina o vento.
LENTOS NOS FOMOS ESQUECENDO
Lentos nos fomos esquecendo. Quando
o tempo da velhice nos foi vindo
a tez apareceu amorenada de anos
e afeita ao espírito.
A lavoura sabia aos nossos passos.
Até os desperdícios
iluminavam debilmente o armário
e a penumbra dos rincões escritos.
Mas nós só estávamos
em nos havermos esquecido.
Ou, às vezes, a aura do trabalho
quase fazia com que na mesa o sítio
aparecesse coroado de anos
sobre a mão a mover-se pelo seu próprio espírito.
QUALQUER COISA DE PAZ
Qualquer coisa de paz. Talvez somente
a maneira de a luz a concentrar
no volume, que a deixa, inteira, assente
na gravidade interior de estar.
Qualquer coisa de paz. Ou, simplesmente,
uma ausência de si, quase lunar,
que iluminasse o peso. E a corrente
de estar por dentro do peso a gravitar.
Ou planalto de vento. Milenária
semeadura de meditação
expondo à intempérie a sua área
de esquecimento. Aonde a solidão,
a pesar sobre si, quase que arruína
a luz da fronte onde a atenção domina.
segunda-feira, 15 de outubro de 2018
[0288] Federico García Lorca, poeta de sempre
Federico García Lorca nasceu em Fuente Vaqueros, a 5 de Junho de 1898, e, faleceu em Granada, Espanha, a 19 de Agosto de 1936. Poeta e dramaturgo, foi uma das primeiras vítimas da Guerra Civil Espanhola. Iniciou-se na na literatura com estudos de crítica a Luis de Góngora y Argote e à temática da poesia lírica espanhola. A partir de 1932, dirigiu La Barraca, companhia teatral que viajava pelas pequenas cidades e aldeias, representando para o povo. No início da guerra, foi denunciado por inimigos como republicano; em 19 de Agosto de 1936 foi preso e fuzilado pelos partidários do ditador Francisco Franco.
EL BALCÓN
Si muero
Dejad el balcón abierto
El niño come naranjas
(Desde mi balcón lo veo)
El segador siega el trigo
(Desde mi balcón lo siento)
Si muero
Dejad el balcón abierto.
ESTE ES EL PRÓLOGO
Dejaría en este libro
toda mi alma.
Este libro que ha visto
conmigo los paisajes
y vivido horas santas.
¡Qué pena de los libros
que nos llenan las manos
de rosas y de estrellas
y lentamente pasan!
¡Qué tristeza tan honda
es mirar los retablos
de dolores y penas
que un corazón levanta!
Ver pasar los espectros
de vidas que se borran,
ver al hombre desnudo
en Pegaso sin alas,
ver la vida y la muerte,
la síntesis del mundo,
que en espacios profundos
se miran y se abrazan.
Un libro de poesías
es el otoño muerto:
los versos son las hojas
negras en tierras blancas,
y la voz que los lee
es el soplo del viento
que les hunde en los pechos,
– entrañables distancias –.
El poeta es un árbol
con frutos de tristeza
y con hojas marchitas
de llorar lo que ama.
El poeta es el médium
de la Naturaleza
que explica su grandeza
por medio de palabras.
El poeta comprende
todo lo incomprensible,
y a cosas que se odian,
él, amigas las llama.
Sabe que los senderos
son todos imposibles,
y por eso de noche
va por ellos en calma.
En los libros de versos,
entre rosas de sangre,
van pasando las tristes
y eternas caravanas
que hicieron al poeta
cuando llora en las tardes,
rodeado y ceñido
por sus propios fantasmas.
Poesía es amargura,
miel celeste que mana
de un panal invisible
que fabrican las almas.
Poesía es lo imposible
hecho posible. Arpa
que tiene en vez de cuerdas
corazones y llamas.
Poesía es la vida
que cruzamos con ansia
esperando al que lleva
sin rumbo nuestra barca.
Libros dulces de versos
son los astros que pasan
por el silencio mudo
al reino de la Nada,
escribiendo en el cielo
sus estrofas de plata.
¡Oh, qué penas tan hondas
y nunca remediadas,
las voces dolorosas
que los poetas cantan!
Dejaría en el libro
este toda mi alma…
domingo, 14 de outubro de 2018
[0281] Xoahna Torres e a Xeración das Fsetas Minervais
Xohana Torres Fernández nasceu em Ferrol em 1929 e faleceu em Vigo em 2017. Escritora e poeta galega, combateu o franquismo e procurou a normalização da escrita em galego. Em Ferrol, onde cresceu e estudou, contactou o mundo da rádio e do teatro. Casada com um marinheiro, viajou pelos mares de todo o mundo. Integra a chamada Xeración das Festas Minervais. Em 1972 ganhou o Prémio Pedrón de Ouro e em 1981 o Prémio da Crítica e em 1992 o Prémio da criação feminina outorgado pela Junta de Galicia.
SUEIRO
Cando fuxa, non quero fuxir soa.
¡Que agoiro, xeme, ponla, se non chegas a froito!
O alcipreste chora porque naceu único.
Nada máis que é por iso.
Cando sexa
quero ter sido Eva
en ducias de mazás, árbores madureiras;
que alguén teña escalado a miña cova
con ollos ben abertos;
que unha música espida, rexa, miña,
sinxelamente viva noutro exemplo.
Cando fuxa,
espírito no sol, nun vran ideal de rosas,
a miña xustiza sexa emanación: Xurrar. Xurrar
como xurran os días enchéndose de tempos;
xurrar, un xurrar desta espontaneidade,
de femia para fillo, evolución de Terra e mais de xestos.
Cando fuxa, (si, morrer, si, pero en vento irto)
que unha boca longal, toda de neno, tatexe sen respostas,
a elexía das nais, solagada nun berce de silenzo.
A CATEDRAL
Dime qué tes, ciencia da pedra.
Dime qué che botaron nas figuras.
Estás muda. Aléntasme a traducir a fala,
facultade romeira interminable.
Estás ríspida ata o ceo…e eslómbaste
pra conceder aínda, a vocal dunha tenrura única.
Muller, ti es muller, catedral chea de seos desgastados,
fada perdida cabo dun camiño.
Non ten apertas falsas a túa forma, feita na verdade.
Ábreme o peito abondo, sen enruga:
Quero soñar na exclamación tan varia;
quero laiar contigo, pedra en pedra;
quero sentirme farta, farta, cando revolva os fondos
desa tumba calada.
POEMA
"Há tão pouca xente que ame as paisagens que não existem"
Fernando Pessoa
Poesía, convicta natureza de illa,
a banda outra que nos confina e pesa.
Vagas que por dentro nos baten,
os fachos que nos cruzan,
os signos que nos poden.
Se ardemos, sopra o vento.
(Inventar a palabra)
Necesita tamén praias enormes,
un corpo para a dor,
o máis duro naufraxio.
Madrugada. Atravesei o mar.
Verbas que tocan
xusto as pedras do fondo.
LA MAJA DESNUDA
El mar, el mar, los signos estelares.
La dilatada noche. Tempestad de verano
Y la gran luna de agosto. El mar ese viaje
Y la arena que pisamos - El mar
La crisis, La continua cadencia
Donde se oye la vida
El mar. El mar, ni otra cosa quiero.
terça-feira, 9 de outubro de 2018
[0258] Rafael Alberti, a "idade de prata" espanhola
Nascido em Puerto de Santa Maria (Cádiz) em 1902 e falecido nesta cidade andaluza em 1999. Poeta e artista plástico, integrou a Alianza de Intelectuales Antifascistas durante a Guerra Civil de Espanha, tendo que exilar-se em Paris e, posteriormente, na Argentina. Foi distinguido com o Prémio Nacional espanhol de Literatura de 1925 e Prémio Cervantes em 1983. Um dos poetas da Geração de 27, a “Idade de Prata” da literatura espanhola, descendente de italianos.
CANCIÓN 8
Hoy las nubes me trajeron,
volando, el mapa de España.
¡Qué pequeño sobre el río,
y qué grande sobre el pasto
la sombra que proyectaba!
Se le llenó de caballos
la sombra que proyectaba.
Yo, a caballo, por su sombra
busqué mi pueblo y mi casa.
Entré en el patio que un día
fuera una fuente con agua.
Aunque no estaba la fuente,
la fuente siempre sonaba.
Y el agua que no corría
volvió para darme agua.
CUBA DENTRO DE UN PIANO
Cuando mi madre llevaba un sorbete de fresa por sombrero
y el humo de los barcos aun era humo de habanero.
Mulata vuelta bajera.
Cádiz se adormecía entre fandangos y habaneras
y un lorito al piano quería hacer de tenor.
Dime dónde está la flor que el hombre tanto venera.
Mi tío Antonio volvía con su aire de insurrecto.
La Cabaña y el Príncipe sonaban por los patios del Puerto.
(Ya no brilla la Perla azul del mar de las Antillas.
Ya se apagó, se nos ha muerto).
Me encontré con la bella Trinidad.
Cuba se había perdido y ahora era verdad.
Era verdad, no era mentira.
Un cañonero huido llegó cantándolo en guajiras.
La Habana ya se perdió. Tuvo la culpa el
dinero...
Calló, cayó el cañonero.
Pero después, pero ¡ah! después...
fue cuando al SÍ lo hicieron YES.
A FEDERICO GARCÍA LORCA
POEMA SIGUIENTE
Sal tú, bebiendo campos y ciudades,
en largo ciervo de agua convertido,
hacia el mar de las albas claridades,
del martín-pescador mecido nido;
que yo saldré a esperarte, amortecido,
hecho junco, a las altas soledades,
herido por el aire y requerido
por tu voz, sola entre las tempestades.
Deja que escriba, débil junco frío,
mi nombre en esas aguas corredoras,
que el viento llama, solitario, río.
Disuelto ya en tu nieve el nombre mío,
vuélvete a tus montañas trepadoras,
ciervo de espuma, rey del monterío.
terça-feira, 2 de outubro de 2018
[0233] Miguel Hernández, um poeta na frente de combate
Miguel Hernández Gilabert nasceu em Orihuela em 1910 e faleceu nas masmorras franquistas de Alicante em 1942. Filho de um pastor de gado andaluz precipitado numa grave crise económica, que o forçou também a pastorear o gado (o que aproveitou para ler e se interessar pela representação teatral). Dramaturgo e poeta, começou a escrever poesia por volta de 1925, integrando o chamado “Grupo de Orihuela”. Transfere-se para Madrid na década de 30, ingressando no exército republicano e sendo nomeado Comissário da Cultura. Combateu em diversas frentes na Guerra Civil de Espanha e, acossado pelos falangistas, internou-se na Alentejo, sendo capturado pela Guarda Republicana salazarista e entregue aos fascistas espanhóis e condenado à pena de morte em 1940, comutada em 30 anos de prisão. Na cadeia contraiu a tuberculose.
Por el cinco de enero,
cada enero ponía
mi calzado cabrero
a la ventana fría.
Y encontraban los días,
que derriban las puertas,
mis abarcas vacías,
mis abarcas desiertas.
Nunca tuve zapatos,
ni trajes, ni palabras:
siempre tuve regatos,
siempre penas y cabras.
Me vistió la pobreza,
me lamió el cuerpo el río,
y del pie a la cabeza
pasto fui del rocío.
Por el cinco de enero,
para el seis, yo quería
que fuera el mundo entero
unajuguetería.
Y al andar la alborada
removiendo las huertas,
mis abarcas sin nada,
mis abarcas desiertas.
Ningún rey coronado
tuvo pie, tuvo gana
para ver el calzado
de mi pobre ventana.
Toda la gente de trono,
toda gente de botas
se rió con encono
de mis abarcas rotas.
Rabié de llanto, hasta
cubrir de sal mi piel,
por un mundo de pasta
y un mundo de miel.
Por el cinco de enero,
de la majada mía
mi calzado cabrero
a la escarcha salía.
Y hacia el seis, mis miradas
hallaban en sus puertas
mis abarcas heladas,
mis abarcas desiertas.
ACEITUNEROS
Andaluces de Jaén,
aceituneros altivos,
decidme en el alma: ¿quién,
quién levantó los olivos?
No los levantó la nada,
ni el dinero, ni el señor,
sino la tierra callada,
el trabajo y el sudor.
Unidos al agua pura
y a los planetas unidos,
los tres dieron la hermosura
de los troncos retorcidos.
Levántate, olivo cano,
dijeron al pie del viento.
Y el olivo alzó una mano
poderosa de cimiento.
Andaluces de Jaén,
aceituneros altivos,
decidme en el alma: ¿quién
amamantó los olivos?
Vuestra sangre, vuestra vida,
no la del explotador
que se enriqueció en la herid a
generosa del sudor.
No la del terrateniente
que os sepultó en la pobreza,
que os pisoteó la frente,
que os redujo la cabeza.
Árboles que vuestro afán
consagró al centro del día
eran principio de un pan
que sólo el otro comía.
¡Cuántos siglos de aceituna,
los pies y las manos presos,
sol a sol y luna a luna
pesan sobre vuestros huesos1
Andaluces de Jaén,
aceituneros altivos,
pregunta mi alma: ¿de quién,
de quién son estos olivos?
Jaén, levántate brava
sobre tus piedras lunares,
no vayas a ser esclava
con todos tus olivares.
Dentro de la claridad
del aceite y sus aromas,
indican tu libertad
la libertad de tus lomas.
CANCIÓN DEL ESPOSO SOLDADO
He poblado tu vientre de amor y sementera,
he prolongado el eco de sangre a que respondo
y espero sobre el surco como el arado espera:
he llegado hasta el fondo.
Morena de altas torres, alta luz y ojos altos,
esposa de mi piel, gran trago de mi vida,
tus pechos locos crecen hacia mí dando saltos
de cierva concebida.
Ya me parece que eres un cristal delicado,
temo que te me rompas al más leve tropiezo,
y a reforzar tus venas con mi piel de soldado
fuera como el cerezo.
Espejo de mi carne, sustento de mis alas,
te doy vida en la muerte que me dan y no tomo.
Mujer, mujer, te quiero cercado por las balas,
ansiado por el plomo.
Sobre los ataúdes feroces en acecho,
sobre los mismos muertos sin remedio ni fosa
te quiero, y te quisiera besar con todo el pecho
hasta en el polvo, esposa.
Cuando junto a los campos de combate te piensa
mi frente que no enfría ni aplaca tu figura,
te acercas hacia mí como una boca inmensa
de hambrienta dentadura.
Escríbeme a la lucha, siénteme en la trinchera:
aquí con el fusil tu nombre evoco y fijo,
y defiendo tu vientre de pobre que me espera,
y defiendo tu hijo.
Nacerá nuestro hijo con el puño cerrado,
envuelto en un clamor de victoria y guitarras,
y dejaré a tu puerta mi vida de soldado
sin colmillos ni garras.
Es preciso matar para seguir viviendo.
Un día iré a la sombra de tu pelo lejano,
y dormiré en la sábana de almidón y de estruendo
cosida por tu mano.
Tus piernas implacables al parto van derechas,
y tu implacable boca de labios indomables,
y ante mi soledad de explosiones y brechas
recorres un camino de besos implacables.
Para el hijo será la paz que estoy forjando.
Y al fin en un océano de irremediables huesos
tu corazón y el mío naufragarán, quedando
una mujer y un hombre gastados por los besos.
quinta-feira, 20 de setembro de 2018
[0156] Miguel González Garcés e o post-modernismo galego
Nascido em La Coruña em 1916 e falecido nesta cidade em 1989, Miguel González Garcés foi polifacético: jornalista, professor, escritor e poeta. Dirigiu a Biblioteca Pública da Galiza situada na sua cidade natal. Bilingue (galego e castelhano) e considerado o “defensor da luminosidade de Coruña”, a sua obra é extensa. Foi Prémio Fernandes Latorre em 1960, Prémio da Crítica de Poesia Galega em 1977 e foi-lhe dado também, a título póstumo, o Prémio Nacional de Literatura em 1990. Um dos principais impulsionadores da revista “Nordés”, presidiu à Asociación Cultural Iberoamericana. Membro da Asociación Internacional des Critiques Litteraires, foi um dos expoentes do galeguismo.
A BAILADA DOS ANXOS
O perfume enloitado da euresa en ruínas
foi un peixiño morto coberto polos panos
do vento.
Xardin-mármore.
Enlousada preguiza.
No fondo da ialma sentimos a necessidade
da lonxania das adelfas.
Siquera a frol de pedra nos debera marchar.
Hourizonte de cinza.
Cinza no que nace para ser eterno.
Vanidade de forma.
E soi vida.
Vilán que rube, baixa, lonxe, perto
da man que finxe asilo
e que sorri na lene frol do aire.
E un vento mais pequeno que a espranza
volve e latexa a mínima prumiña
que é dúbeda de alento num verde val lonxano
no que ainda é posible non chegue endexemais.
quarta-feira, 12 de setembro de 2018
[0088] Rosalía de Castro, o "Ressurxe Gallego"
Nascida em Santiago de Compostela em 1837 e falecida em Padrón em 1855, Rosalia de Castro é considerada a fundadora, com Eduardo Pondal e Aurélio Aguirre, da literatura galega moderna, o chamado Ressurxe Gallego.
Maria Rosalía de Castro deixou grande parte da sua valiosa obra poética escrita em galego.
Filha de uma descendente da linhagem dos Castros e, ao que se supõe, de um sacerdote, desde nova ligada ao movimento provincialista galego, o seu primeiro livro em galego, 1863, “Cantares Gallegos”, fez renascer a escrita literária galega tida então por extinta.
Adios, ríos; adios, fontes;
adios, regatos pequenos;
adios, vista dos meus ollos:
non sei cando nos veremos.
Miña terra, miña terra,
terra donde me eu criei,
hortiña que quero tanto,
figueiriñas que prantei,
prados, ríos, arboredas,
pinares que move o vento,
paxariños piadores,
casiña do meu contento,
muíño dos castañares,
noites craras de luar,
campaniñas trimbadoras
da igrexiña do lugar,
amoriñas das silveiras
que eu lle daba ó meu amor,
camiñiños antre o millo,
¡adios, para sempre adios!
¡Adios gloria! ¡Adios contento!
¡Deixo a casa onde nacín,
deixo a aldea que conozo
por un mundo que non vin!
Deixo amigos por estraños,
deixo a veiga polo mar,
deixo, enfin, canto ben quero...
¡Quen pudera non deixar!...
Mais son probe e, ¡mal pecado!,
a miña terra n'é miña,
que hastra lle dan de prestado
a beira por que camiña
ó que naceu desdichado.
Téñovos, pois, que deixar,
hortiña que tanto amei,
fogueiriña do meu lar,
arboriños que prantei,
fontiña do cabañar.
Adios, adios, que me vou,
herbiñas do camposanto
donde meu pai se enterrou,
herbiñas que biquei tanto,
terriña que nos criou.
Adios Virxe da Asunción,
branca como un serafín;
lévovos no corazón:
Pedídelle a Dios por min,
miña Virxe da Asunción.
Xa se oien lonxe, moi lonxe,
as campanas do Pomar;
para min, ¡ai!, coitadiño,
nunca máis han de tocar.
Xa se oien lonxe, máis lonxe.
Cada balada é un dolor;
voume soio, sin arrimo...
Miña terra, ¡adios!, ¡adios!
¡Adios tamén, queridiña!...
¡Adios por sempre quizais!...
Dígoche este adios chorando
desde a beiriña do mar.
Non me olvides, queridiña,
si morro de soidás...
tantas légoas mar adentro...
¡Miña casiña!, meu lar!
HORA TRAS HORA, DÍA TRAS DÍA
Hora tras hora, día tras día,
entre el cielo y la tierra que quedan
eternos vigías,
como torrente que se despeña,
pasa la vida.
Devolvedle a la flor su perfume
después de marchita;
de las ondas que besan la playa
y que una tras otra besándola expiran.
Recoged los rumores, las quejas,
y en planchas de bronce grabad su armonía.
Tiempos que fueron, llantos y risas,
negros tormentos, dulces mentiras,
¡ay!, ¿en dónde su rastro dejaron,
en dónde, alma mía?
Sed de amores tenía
Sed de amores tenía, y dejaste
que la apagase en tu boca,
¡piadosa samaritana!
Y te encontraste sin honra,
ignorando que hay labios que secan
y que manchan cuanto tocan.
¡Lo ignorabas…, y ahora lo sabes!
Pero yo sé también, pecadora
compasiva, porque a veces
hay compasiones traidoras,
que si el sediento volviese
a implorar misericordia,
su sed de nuevo apagaras,
samaritana piadosa.
No volverá te lo juro;
desde que una fuente enlodan
con su pico esas aves de paso,
se van a beber a otra.
segunda-feira, 27 de agosto de 2018
Subscrever:
Mensagens (Atom)











